Tongerense Heide / Wisselse Veen 

Het Geldersch Landschap

rondwandeling 4 blauw rondwandeling 5 km rood

Geschiedenis

Tongerense Heide en Wisselse Veen, de twee beschermde natuurgebieden aan weerszijden van de Boerweg, zijn lange tijd gebruiksgronden geweest. Boeren gebruikten eeuwenlang de heide als weideplaats voor schapen (die ook mest leverden voor de akkers) en ontgonnen begin 20ste eeuw het veen.

De Tongerense Heide was tot in de jaren dertig sterk versnipperd. Het Geldersch Landschap kreeg in 1943 van de gemeente Epe 33 ha in eigendom, op voorwaarde dat dit bezit binnen twintig jaar zou zijn verdubbeld. Dat lukte binnen vijf jaar! Momenteel heeft de Stichting Het Geldersch Landschap 210 ha in beheer. Het Wisselse Veen was lange tijd 'woest' gebleven. Het werd ontgonnen door middel van ontwatering (sloten en drainagepijpen) en diepploegen. Tegenover de winst, te weten graslanden, stond het verlies van veel soorten wilde planten. In de jaren tachtig kreeg Het Geldersch Landschap enkele gronden in bezit en in 1999 had in totaal 50 ha weer de bestemming natuurgebeid.

De situatie nu

Het natuurgebeid Tongerense Heide bestaat uit heide, bos en vennen. In vochtige terreingedeelten groeit dopheide, pijpenstrootje, veenbies, kleine zonnedauw en klokjesgentiaan. In en bij de vennen vindt men onder meer veenpluis, veenmossen en knolrus. Op de hogere, drogere gronden gedijen struikheide, kraaiheide en korstmossen. Vogels die men in dit terrein kan zien zijn o.a.: geelgors, roodborsttapuit, boomleeuwerik, klapekster en boompieper. Verder vinden adder, kleine hagedis en zandhagedis hier een goed leefgebied.

Het Wisselse Veen begint, in het kader van een in 1993 begonnen natuurherstelproject (een omvangrijke technische ingreep met o.a. verwijderen van de bemeste bovenlaag, ongedaan maken van de ontwatering en aanbrengen van relief) weer een 'schatkamer' te worden.

Er ontwikkelde zich een kwelwater-afhankelijke vegetatie. Het eentonige groen van de vroegere weilanden is veranderd in een veelkleurig palet van velerlei plantensoorten. Insecten, reptielen, amfibieen en vogels hebben er een goed leefmilieu.

Het beheer

Op de Tongerense heide worden sommige delen geplagd, evenals de verlande vennetjes. In de bossen worden uitheemse boomsoorten verwijderd. Een deel heeft sinds 1985 de status 'bosreservaat'. Daar krijgt een natuurlijke ontwikkeling kansen. In het Wisselse Veen wordt verschraling bewerkstelligd door begrazing en hooien.

 

 

Klik hier voor het actuele weer

Rondwandeling
Rood 5 km
P-plaats Boerweg bij de Boerhoeve Tongeren

De wandeling begint aan de parkeerplaats bij de Boerhoeve (Boerweg). U loopt hier over een verhard pad. aan uw linkerhand ziet een paar groen tenten staan, deze zijn bedoeld voor de schapen die hier lopen. Na een kleine honderd meter komt u bij een hek aan de rechterkant van dit pad. Hier loopt u doorheen. Wat opvalt is dat het pad echt gemaakt is, want alle bomen die er stonden zijn omgehakt. Alle stronkjes zitten nog in de grond. Dit pad loopt slingerend omhoog naar een heuveltje en gaat vervolgens weer naar beneden tot u bij een schitterend heideveld uitkomt. Hier vandaan heeft u een goed uitzicht over dit gebied. Het pad gaat vervolgens rechtdoor en u loopt langs een deel met wat jonge boompjes. Vervolgens gaat de route verder over de heide. 

pbeginwandeling.jpg (51931 bytes) 

Klik op het plaatje voor een panoramaview

Tijdens de wandeling over de heide ziet u veel vennetjes. Die zijn vooral herkenbaar aan de gele grasspriet-vlekken die tussen de heide staan. Deze paadjes slingeren zich voort over de heide. Na de heide  volgt er eerst weer een fietspad. Hier ligt aan uw rechterhand een uitzichtpunt. 

Vanaf hier heeft u een mooi uitzicht over de heide.  Erdoorheen loopt een fiets/wandelpad.

puitzichtpunt.jpg (43477 bytes)

Klik op het plaatje voor een panoramaview

Daarna gaat de route over verscheidene paden, van breed tot smal en slingerend door het bos. Wat hier weer opvalt is de grote verscheidenheid aan begroeing. Veel loof-, maar ook veel naaldbomen. Verder groeien er op de grond allerlei planten en struiken.

Uiteindelijk loopt u via het fietspad weer naar de parkeerplaats. 

De route staat heel goed aangegeven en is zeer de moeite waard. Deze wandeling is zeer kort geleden vernieuwd, dit is te zien aan de nieuwe paaltjes. De paden zijn toegankelijk, maar minder geschikt voor mensen die slecht ter been zijn. De makkelijkste manier om er te komen is door vanuit 't Harde de weg te volgen richting Epe/Tongeren. Bij de minirotonde gaat u rechtdoor richting Tongeren. Hier volgt u de weg rechtdoor totdat u bij een kruising komt, hier slaat u rechtsaf de Boerweg in. Na een aantal honderden meters ziet u aan uw rechterhand de parkeerplaats waar de twee wandelingen beginnen. Tijdens de rit erheen ziet u ook groene paaltjes staan. We moeten nog bekijken waar deze route start. 

Is de navigatiebalk niet te zien?
Klik dan hier

 

Naar boven

Klik hier voor het actuele weer

Rondwandeling
Blauw 4 km
P-plaats Boerweg bij de Boerhoeve Tongeren

 

De wandeling begint aan de parkeerplaats bij de Boerhoeve (Boerweg). Als u de weg volgt vanuit Nunspeet of Apeldoorn naar Tongeren rijdt u via de asfaltweg zo Tongeren in. Bij de eerste verkeersdrempel (verhoogde kruising) gaat u rechtsaf. Dit is vrij scherpe bocht.

We weten niet exact of we goed aan de route begonnen zijn, maar vlak bij de parkeerplaats staan in beide richtingen een blauw paaltje. Wij kozen ervoor om langs de Boerhoeve te lopen. Na de Boerhoeve staat links een paaltje langs de weg welke u verder leidt over het zand/grindpad. Vanaf dat moment voert de route langs bosgebied, slootjes en weilanden met daarin verschillende dieren. Zoals schapen, paarden en koeien. Op een gegeven moment loopt u langs een boerderij waar een hele bonte verzameling klompen aan de muur hangt. Halverwege de route staat er links van de weg voor een T-splitsing een blauw paaltje, rechts staat een bankje. Hier gaat u linksaf. Schuin voor u in het weiland ziet u drie grote bomen staan die, zo lijkt het, één boom vormen met drie stammen. Na enige tijd over een zand/grindpad gelopen te hebben komt u langs een afslag naar links met daarnaast links een sloot en rechts een akker. Hier gaat u wederom links af. Dit pad blijft u helemaal volgen. Vervolgens komt u wel weer een paaltje tegen. Ook loopt u langs de Tongerense beek (zie hieronder).

De route en het natuurgebied wordt beheerd door het Geldersch Landschap. De route is er een voor tussendoor. De route staat dus niet zo heel goed aangegeven. De paden zijn door een ieder prima te bewandelen. Onderweg krijgt een paar mooie vergezichten over de akkers.

Natuur langs de Tongerense beek
Tekst op het bord

U staat hier bij de Tongerense beek. Dit is een sprengenbeek; een door de mens gegraven watergang. Sprengen zijn cultuurhistorische monumenten met een hoge natuur en landschapswaarde. Een sprengenbeek ontspringt bij een sprengkop. Dit is een tot op het grondwater gegraven bron, waaruit het grondwater opborrelt. Door het natuurlijke hoogteverschil op de Veluwe gaat het water stromen en ontstaat een beek.

Waterschap Veluwe wil de cultuurhistorische belangrijke sprengen behouden en dit behoud combineren met modern waterbeheer en met het handhaven en verhogen van natuurwaarden. Bij het herstellen van deze beek is één van de oevers flauwer gemaakt. Zo kan een groter oppervlak natuur profiteren van het schone beekwater. In en langs de beek kunt u onder andere teer vederkruid, bronkruid en kleine watereppe zien groeien. Ook trekt het schone water dieren aan: met wat geluk ziet u een ijsvogel of grote gele kwikstaart langs de beek naar voedsel zoeken.

Is de navigatiebalk niet te zien?
Klik dan hier

 

Naar boven